Michał Asman – niezależny analityk ustawy o pomocy społecznej, autor raportów o nieprawidłowościach w OPS i SKO, publicysta OPS.pl. 
Od 2024 r. prowadzę systemowe analizy dotyczące odpłatności za DPS, wywiadów środowiskowych oraz błędów proceduralnych w pomocy społecznej.

Specjalizuję się w wykładni kluczowych przepisów ustawy o pomocy społecznej  art.1, art.2, art.3, art.5, art.61 ust 1, art.61 ust 2, art 64, art.103 ust. 2,art. 107.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Moje publikacje ujawniają najczęstsze naruszenia prawa, w tym:
- Każda procedura w pomocy społecznej - w tym ustalanie odpłatności za DPS — musi bezwzględnie zaczynać się od trzech przepisów ustrojowych oraz ich oficjalnej wykładni. To one określają cel, misję i granice działania OPS. To one decydują, czy dalsze czynności urzędników są w ogóle legalne.

Art. 1 u.p.s. — ustawa określa zadania pomocy społecznej, rodzaje świadczeń, zasady ich udzielania, organizację systemu oraz tryb kontroli. To zamknięty katalog kompetencji, którego OPS nie może rozszerzać.
Art. 2 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna ma umożliwiać przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie je pogłębiać.
Art. 3 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny, umożliwiając im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Wykładnia MPiPS SPS‑023‑419/08 — umowa o odpłatność nie może doprowadzić rodziny do ubóstwa.

Jeśli OPS zaczyna od sztywnych kryteriów, tabel, dochodu współmałżonka lub „praktyki urzędu”, działa poza ustawą. Pominięcie fundamentów jest rażącym naruszeniem prawa pierwszego rzędu.
        -------------        ----------------------        --------------------      ------------------                ------------------
- błędne stosowanie kryteriów dochodowych zamiast art. 103 ust. 2 dochody do mozliwości,
 W pomocy społecznej sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tutaj „zstępni” i „wstępni” nie odnoszą się do całej rodziny, lecz wyłącznie do mieszkańca DPS. To fundamentalna różnica, którą OPS‑y od lat ignorują, próbując przenosić definicje z KRO na grunt ustawy o pomocy społecznej. Tymczasem u.p.s działa w zupełnie innym porządku prawnym - publicznym, a nie prywatnym - i posługuje się tymi pojęciamiw sposób techniczny, nie genealogiczny
przez mylenie alimentacji z odpłatnością administracyjną, art. 61 ust1.
 
Kolejność osób zobowiązanych (art. 61 ust. 1) Osoby zobowiązane do wniesienia opłaty za pobyt w DPS występują w następującej kolejności:
1.Mieszkaniec domuw przypadku osób małoletnich obowiązek spoczywa na przedstawicielu ustawowym z dochodów dziecka 
2.Małżonek mieszkańca.
3.zstępni to wyłącznie dzieci mieszkańca DPS przed wstępni to wyłącznie rodzice mieszkańca DPS
4..Gmina, z której osoba została skierowana do DPS – uczestniczy wyłącznie w przypadku, gdy osoby wymienione powyżej nie pokrywają pełnej odpłatności.

W ustawie nie ma żadnego przepisu obejmującego wnuki ani prawnuków.

- obciążanie wnuków bez podstawy prawnej,
- pomijanie art. 5 przy osobach mieszkających za granicą,
- nieprawidłowe prowadzenie wywiadów środowiskowych,
- błędne ustalanie katalogu osób zobowiązanych.

Moje analizy powinny być wykorzystywane zarówno w odwołaniach, jak i w sprawach kierowanych przeciwko pracownikom gminnym za przekroczenie uprawnień z prawa karnego (art. 231 k.k.), cywilnego (art. 417 k.c.) oraz przepisów k.p.a. do Prokuratury Krajowej, Okręgowej lub Regionalnej. Stanowią one materiał dowodowy wykazujący, że OPS, SKO i WSA świadomie wydają decyzje niezgodne z literalną wykładnią ustawy o pomocy społecznej, co umożliwia ich obalanie w postępowaniach. Jednocześnie obalają interpretacje MRPiPS, które mimo wieloletniej wiedzy o nieprawidłowościach celowo utrzymują nieprecyzyjne przepisy, tworząc przestrzeń do ich dowolnego, fiskalnego stosowania

Celem mojej pracy jest przywrócenie zgodności praktyki z literalną wykładnią ustawy oraz uporządkowanie procedur, które od lat budzą wątpliwości w pomocy społecznej.

Pobierz pliki


Postępowanie karne w sprawie nadużyć OPS/SKO/WSA – oficjalne stanowisko prokuratury, którą osobiście znam i pomogłem zgłosić

2026-06-03 21:19:35, komentarzy: 0

W pierwszej części („Nadużycia OPS? Opisuję sprawę, którą osobiście znam i pomogłem zgłosić…”) przedstawiłem szczegółowy opis mechanizmu naruszeń, które doprowadziły mnie do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracowników OPS, SKO oraz organu nadzoru wojewódzkiego.

 

Dziś publikuję kolejny etap tej sprawy — oficjalne stanowisko prokuratury dotyczące dalszego biegu postępowania.
To ważny moment, bo pokazuje, że inicjatywa obywatelska ma realną moc, a rzetelnie opisane naruszenia nie pozostają bez reakcji.


 

1. Prokuratura potwierdziła możliwość popełnienia przestępstwa z art. 231 §1 k.k.

 

W przesłanym piśmie prokuratura wskazała jednoznacznie, że opisane przeze mnie działania urzędników:

  • ośrodka pomocy społecznej,
  • samorządowego kolegium odwoławczego,
  • organu nadzoru wojewódzkiego,

 

mogą wypełniać znamiona przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków.

To oznacza, że zawiadomienie zostało potraktowane poważnie i formalnie.


 

2. Prokuratura uznała, że wszystkie naruszenia tworzą jeden ciąg zdarzeń

 

W piśmie podkreślono, że:

  • ukrycie wniosku,
  • nielegalny wywiad,
  • błędne ustalenie dochodu,
  • obciążenie osoby niezobowiązanej,
  • błędy SKO,
  • pozorne działania organu nadzoru,

pozostają w ścisłym związku przedmiotowym i podmiotowym.

To oznacza, że nie są to pojedyncze błędy, lecz spójny mechanizm, który należy badać łącznie.


 

3. Sprawa została przekazana do jednostki właściwej do prowadzenia postępowania

 

Prokuratura ustaliła, że:

  • sprawa powinna być rozpoznana łącznie,
  • właściwość wynika z miejsca pierwszych naruszeń,
  • dalsze czynności ma prowadzić prokuratura rejonowa właściwa dla obszaru działania OPS.

 

To oznacza, że:

  • zawiadomienie zostało formalnie przyjęte,
  • sprawa otrzymała sygnaturę,
  • postępowanie przygotowawcze zostało uruchomione,
  • organy administracyjne nie mają wpływu na dalszy bieg sprawy.

 

4. Dlaczego to pismo jest tak ważne?

Wiele osób w Polsce słyszy od urzędników:

  • „SKO nas potwierdziło”,
  • „WSA oddalił skargę”,
  • „wojewoda nie widzi problemu”.

 

Tymczasem prokuratura jasno wskazuje:

  • SKO bada tylko decyzję administracyjną,
  • WSA bada tylko procedurę,
  • wojewoda wykonuje nadzór administracyjny,
  • żaden z tych organów nie bada odpowiedzialności karnej urzędnika.

 

W postępowaniu karnym liczy się:

czyn, zamiar, skutki i odpowiedzialność osobista funkcjonariusza publicznego.


 

**5. Dlaczego ta sprawa w ogóle ruszyła?

Bo to ja ją zainicjowałem**

To postępowanie nie powstało z urzędu.
Nie zostało wszczęte przez OPS, SKO ani wojewodę.

 

Powstało dlatego, że:

samodzielnie opisałem mechanizm nadużyć, zebrałem dokumenty i złożyłem zawiadomienie.

To pokazuje, że:

  • obywatel może uruchomić postępowanie karne,
  • rzetelna dokumentacja ma znaczenie,
  • system reaguje, gdy naruszenia są opisane jasno i kompleksowo.

 

6. Co to oznacza dla innych osób w podobnej sytuacji?

 

Każdy, kto doświadczył:

  • ukrycia wniosku,
  • nielegalnego wywiadu,
  • fikcyjnego dochodu,
  • obciążenia osoby niezobowiązanej,
  • pominięcia art. 103 ust. 2,
  • automatyzmu kryteriów,
  • pozornych odpowiedzi organów nadzoru,

może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

 

Prokuratura nie bada „interpretacji przepisów”, lecz:

  • czy urzędnik działał zgodnie z prawem,
  • czy nie przekroczył uprawnień,
  • czy nie wyrządził szkody obywatelowi.

 

7. Co dalej?

Na tym etapie:

  • sprawa jest w toku,
  • prokuratura prowadzi własne czynności,
  • OPS, SKO, WSA i wojewoda nie mają wpływu na jej przebieg.

 

8. Powiązanie z wcześniejszym artykułem

Ten tekst jest naturalną kontynuacją:

„Nadużycia OPS? Opisuję sprawę, którą osobiście znam i pomogłem zgłosić…”

Tam opisałem mechanizm.
Tutaj opisuję reakcję prokuratury.


 

9. Podsumowanie

 

Pismo prokuratury pokazuje jedno:

**Nadużycia OPS, SKO i organów nadzoru nie są „błędami administracyjnymi”.

Mogą być przestępstwem.**

A ta sprawa ruszyła tylko dlatego, że jedna osoba nie zgodziła się na milczenie i sama zainicjowała postępowanie.

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Ustawa, która miała chronić, została w praktyce przekształcona w narzędzie fiskalne. Ustawa o pomocy społecznej została napisana tak, aby spełniać wymogi Konstytucji i prawa unijnego, jednak ustawodawca nie zapewnił gminom środków na realizację jej zadań. W efekcie powstała przestrzeń, w której przez lata rozwijał się nieformalny układ interpretacyjny. Literalne brzmienie ustawy pozostawało w cieniu, a praktyka urzędnicza zaczęła żyć własnym życiem. Z czasem to właśnie ta praktyka — a nie ustawa — stała się podstawą działania OPS‑ów, SKO oraz sądów administracyjnych. 
Akt prawny, który miał chronić rodzinę, został przekształcony w narzędzie fiskalne, które przez szesnaście lat drenowało rodziny zamiast je wspierać.​

Moje publikacje na OPS.pl
Pełna lista artykułów, analiz i raportów dostępna jest tutaj:

• organ musi badać możliwości,
• nie wolno ustalać opłaty wyłącznie na podstawie kryteriów,
• możliwości to sytuacja osobista, zdrowotna, rodzinna i majątkowa,
• pominięcie możliwości narusza art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.
NSA oddalił skargę SKO, które twierdziło, że wystarczy sam dochód.Sąd uznał to stanowisko za błędne.