Michał Asman – niezależny analityk ustawy o pomocy społecznej, autor raportów o nieprawidłowościach w OPS i SKO, publicysta OPS.pl. 
Od 2024 r. prowadzę systemowe analizy dotyczące odpłatności za DPS, wywiadów środowiskowych oraz błędów proceduralnych w pomocy społecznej.

Specjalizuję się w wykładni kluczowych przepisów ustawy o pomocy społecznej  art.1, art.2, art.3, art.5, art.61 ust 1, art.61 ust 2, art 64, art.103 ust. 2,art. 107.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Moje publikacje ujawniają najczęstsze naruszenia prawa, w tym:
- Każda procedura w pomocy społecznej - w tym ustalanie odpłatności za DPS — musi bezwzględnie zaczynać się od trzech przepisów ustrojowych oraz ich oficjalnej wykładni. To one określają cel, misję i granice działania OPS. To one decydują, czy dalsze czynności urzędników są w ogóle legalne.

Art. 1 u.p.s. — ustawa określa zadania pomocy społecznej, rodzaje świadczeń, zasady ich udzielania, organizację systemu oraz tryb kontroli. To zamknięty katalog kompetencji, którego OPS nie może rozszerzać.
Art. 2 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna ma umożliwiać przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie je pogłębiać.
Art. 3 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny, umożliwiając im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Wykładnia MPiPS SPS‑023‑419/08 — umowa o odpłatność nie może doprowadzić rodziny do ubóstwa.

Jeśli OPS zaczyna od sztywnych kryteriów, tabel, dochodu współmałżonka lub „praktyki urzędu”, działa poza ustawą. Pominięcie fundamentów jest rażącym naruszeniem prawa pierwszego rzędu.
        -------------        ----------------------        --------------------      ------------------                ------------------
- błędne stosowanie kryteriów dochodowych zamiast art. 103 ust. 2 dochody do mozliwości,
 W pomocy społecznej sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tutaj „zstępni” i „wstępni” nie odnoszą się do całej rodziny, lecz wyłącznie do mieszkańca DPS. To fundamentalna różnica, którą OPS‑y od lat ignorują, próbując przenosić definicje z KRO na grunt ustawy o pomocy społecznej. Tymczasem u.p.s działa w zupełnie innym porządku prawnym - publicznym, a nie prywatnym - i posługuje się tymi pojęciamiw sposób techniczny, nie genealogiczny
przez mylenie alimentacji z odpłatnością administracyjną, art. 61 ust1.
 
Kolejność osób zobowiązanych (art. 61 ust. 1) Osoby zobowiązane do wniesienia opłaty za pobyt w DPS występują w następującej kolejności:
1.Mieszkaniec domuw przypadku osób małoletnich obowiązek spoczywa na przedstawicielu ustawowym z dochodów dziecka 
2.Małżonek mieszkańca.
3.zstępni to wyłącznie dzieci mieszkańca DPS przed wstępni to wyłącznie rodzice mieszkańca DPS
4..Gmina, z której osoba została skierowana do DPS – uczestniczy wyłącznie w przypadku, gdy osoby wymienione powyżej nie pokrywają pełnej odpłatności.

W ustawie nie ma żadnego przepisu obejmującego wnuki ani prawnuków.

- obciążanie wnuków bez podstawy prawnej,
- pomijanie art. 5 przy osobach mieszkających za granicą,
- nieprawidłowe prowadzenie wywiadów środowiskowych,
- błędne ustalanie katalogu osób zobowiązanych.

Moje analizy powinny być wykorzystywane zarówno w odwołaniach, jak i w sprawach kierowanych przeciwko pracownikom gminnym za przekroczenie uprawnień z prawa karnego (art. 231 k.k.), cywilnego (art. 417 k.c.) oraz przepisów k.p.a. do Prokuratury Krajowej, Okręgowej lub Regionalnej. Stanowią one materiał dowodowy wykazujący, że OPS, SKO i WSA świadomie wydają decyzje niezgodne z literalną wykładnią ustawy o pomocy społecznej, co umożliwia ich obalanie w postępowaniach. Jednocześnie obalają interpretacje MRPiPS, które mimo wieloletniej wiedzy o nieprawidłowościach celowo utrzymują nieprecyzyjne przepisy, tworząc przestrzeń do ich dowolnego, fiskalnego stosowania

Celem mojej pracy jest przywrócenie zgodności praktyki z literalną wykładnią ustawy oraz uporządkowanie procedur, które od lat budzą wątpliwości w pomocy społecznej.

Pobierz pliki


Dlaczego forum OPS stało się miejscem interpretacji ustawy

2026-03-25 14:28:25, komentarzy: 0

Od lat pracownicy pomocy społecznej szukają odpowiedzi na pytania, których nie potrafi udzielić samo ministerstwo. W efekcie forum OPS stało się nieformalnym centrum interpretacji ustawy. Nie dlatego, że pracownicy chcą tworzyć własne prawo, ale dlatego, że nikt inny nie daje im jasnych wskazówek.


 

Gdy brakuje wykładni, praktyka zaczyna żyć własnym życiem

Pracownik OPS, który musi podjąć decyzję w sprawie opłaty za DPS, nie może czekać miesiącami na odpowiedź z ministerstwa. Musi działać tu i teraz. A jeśli przepisy są niejasne, a wytyczne nie istnieją, naturalnym odruchem jest szukanie pomocy tam, gdzie są inni ludzie z tym samym problemem.

Forum OPS stało się takim miejscem nie dlatego, że ktoś je do tego powołał, ale dlatego, że powstała luka. Luka, którą powinno wypełnić ministerstwo — a której przez lata nie wypełniało nikt.


 

Ministerstwo nie nadąża za własną ustawą

To nie jest zarzut wobec pracowników OPS. To jest opis rzeczywistości.
Przez lata ministerstwo:

  • nie wydawało wykładni,
  • nie aktualizowało wytycznych,
  • nie odpowiadało na interpelacje,
  • nie wyjaśniało art. 61, 64 ani 103 ust. 2.
  • nie reagowało na praktyczne problemy gmin.

W efekcie każdy interpretował ustawę „po swojemu”, a forum stało się miejscem, gdzie te interpretacje zaczęły się mieszać, ścierać i powtarzać.

To nie forum stworzyło chaos.
Chaos powstał wyżej — a forum tylko próbowało go ogarnąć.


 

Pracownicy OPS nie mają gdzie indziej pytać

To jest sedno.
Pracownik OPS nie ma dostępu do:

  • bieżącej wykładni ministerstwa,
  • aktualnych interpretacji,
  • jasnych instrukcji,
  • jednolitych zasad.

Ma za to realne sprawy, realnych ludzi i realne decyzje do podjęcia.

W tej sytuacji forum staje się naturalnym miejscem wymiany doświadczeń.
Nie jest to patologia — to jest zdrowy odruch.
To jest próba radzenia sobie w systemie, który nie daje narzędzi.


 

Moje artykuły i pisma mają uporządkować tę przestrzeń

Od początku seria 7 miała jeden cel:
przywrócić ustawę do jej pierwotnego znaczenia i intencji.

Dlatego:

  • odwołuję się do pism ministerstwa,
  • przywracam intencję ustawodawcy,
  • pokazuję literalne brzmienie przepisów,
  • wyjaśniam art. 61, 64 i 103 ust. 2,
  • porządkuję to, co przez lata było interpretowane dowolnie.

To nie jest krytyka forum.
To jest próba stworzenia fundamentu, którego forum nigdy nie miało.


 

OPS.pl jest naturalnym miejscem na publikację wykładni

To właśnie tam:

  • są pracownicy,
  • jest praktyka,
  • jest codzienność pomocy społecznej,
  • jest forum,
  • jest wymiana doświadczeń.

Dlatego to tam powinna trafić jasna, oficjalna interpretacja ustawy — taka, która zakończy wieloletni chaos.

Moje artykuły i pisma do ministerstwa, RPiPP, Marszałka Sejmu i KRM mają doprowadzić do tego, aby ta wykładnia w końcu powstała.
A kiedy powstanie, OPS.pl będzie naturalnym miejscem jej publikacji.


 

Wniosek

Forum OPS nie jest źródłem chaosu.
Forum jest miejscem, gdzie ludzie próbują poradzić sobie z chaosem, który powstał na poziomie centralnym.

A moim celem jest doprowadzić do tego, aby pracownicy OPS nie musieli już zgadywać, jak stosować ustawę — bo będą mieli jasną, oficjalną wykładnię.

 

Michał Asman
2026

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Ustawa, która miała chronić, została w praktyce przekształcona w narzędzie fiskalne. Ustawa o pomocy społecznej została napisana tak, aby spełniać wymogi Konstytucji i prawa unijnego, jednak ustawodawca nie zapewnił gminom środków na realizację jej zadań. W efekcie powstała przestrzeń, w której przez lata rozwijał się nieformalny układ interpretacyjny. Literalne brzmienie ustawy pozostawało w cieniu, a praktyka urzędnicza zaczęła żyć własnym życiem. Z czasem to właśnie ta praktyka — a nie ustawa — stała się podstawą działania OPS‑ów, SKO oraz sądów administracyjnych. 
Akt prawny, który miał chronić rodzinę, został przekształcony w narzędzie fiskalne, które przez szesnaście lat drenowało rodziny zamiast je wspierać.​

Moje publikacje na OPS.pl
Pełna lista artykułów, analiz i raportów dostępna jest tutaj:

• organ musi badać możliwości,
• nie wolno ustalać opłaty wyłącznie na podstawie kryteriów,
• możliwości to sytuacja osobista, zdrowotna, rodzinna i majątkowa,
• pominięcie możliwości narusza art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.
NSA oddalił skargę SKO, które twierdziło, że wystarczy sam dochód.Sąd uznał to stanowisko za błędne.