„Kryteria zamiast ustawy. Jak dyskusja na forum ujawniła systemowe naruszenia prawa w OPS — i dlaczego SKO oraz WSA nie chronią urzędnika przed odpowiedzialnością karną”
Dwa dni temu na forum pomocy społecznej wywiązała się pozornie zwykła dyskusja.
Użytkowniczka Zofia broniła typowej praktyki OPS‑ów, a ja — zgodnie z ustawą — opisałem, jak powinna wyglądać prawidłowa procedura ustalania odpłatności za DPS.
Ta wymiana zdań pokazała coś znacznie poważniejszego:
OPS‑y w całej Polsce stosują praktyki, które nie mają żadnego oparcia w ustawie — a mogą wypełniać znamiona czynu z art. 231 k.k.
I to nie jest teoria.
To jest praktyka, którą widać w każdej odpowiedzi Zofii i wielu innych pracowników OPS.
- 1. Co ujawniła dyskusja z Zofią?
Część 1 SAMOUK KONTRA SYSTEM: Dlaczego MRPiPS błędnie interpretuje przepisy o odpłatności za DPS - Pomoc społeczna (forum ogólne)
W ciągu dwóch dni pojawiły się wszystkie klasyczne błędy OPS:
- ustalanie odpłatności na kryteriach,
- wliczanie świadczenia wspierającego do dochodu,
- dzielenie kwot „po równo”,
- brak indywidualizacji,
- obciążanie osób bez dochodu,
- obciążanie wnuków,
- automatyzm decyzji,
- ignorowanie art. 61 UPS,
- ignorowanie art. 103 ust. 2 UPS,
- powoływanie się na „praktykę”, a nie na ustawę.
To nie są błędy jednostkowe.
To jest system, który działa poza ustawą.
2. Przykład z forum: trzech synów i identyczna kwota odpłatności
W dyskusji pojawiła się sytuacja, w której:
- trzech synów ma taką samą kwotę odpłatności,
- mimo że ustawa wymaga indywidualnej analizy,
- a OPS powinien badać realną możliwość ponoszenia opłaty każdego z nich.
Identyczna kwota oznacza jedno:
decyzja została lub zostanie wydana „z automatu”, a nie zgodnie z ustawą.
To jest naruszenie:
- art. 61 UPS,
- art. 7 KPA,
- art. 77 KPA,
- art. 103 ust. 2 UPS.
A to może wypełniać znamiona czynu z art. 231 k.k.
3. Dlaczego to jest przestępstwo?
Art. 231 k.k. mówi jasno:
funkcjonariusz publiczny, który przekracza uprawnienia lub nie dopełnia obowiązków, podlega odpowiedzialności karnej.
Ustalanie odpłatności:
- na kryteriach,
- „po równo”,
- bez badania sytuacji,
- „bo tak robimy zawsze”,
- „bo SKO utrzyma”,
- „bo WSA nie uchyli”,
to działanie poza ustawą.
A działanie poza ustawą = przekroczenie uprawnień.
4. OPS, SKO i WSA nie chronią urzędnika
To jest najważniejsza część.
W postępowaniu karnym:
- nie bada się decyzji,
- nie bada się uzasadnienia,
- nie bada się, czy SKO utrzymało,
- nie bada się, czy WSA oddalił skargę.
Prokuratura bada czyn urzędnika, czyli:
- czy działał zgodnie z ustawą,
- czy badał sytuację,
- czy stosował art. 61 UPS,
- czy nie stosował kryteriów,
- czy nie manipulował dochodem,
- czy nie obciążał osób bez podstawy prawnej.
Decyzja administracyjna nie chroni przed odpowiedzialnością karną.
5. Co potwierdził Google
Po wpisaniu w wyszukiwarkę frazy:
„michał asman ustawa o pomocy społecznej czy jego interwencja ustawy pokrywa się z przepisami ustawy”
Google wyświetla jednoznaczną odpowiedź:
„Tak, interwencje i analizy Michała Asmana pokrywają się z przepisami ustawy o pomocy społecznej, ponieważ opiera on swoje działania wyłącznie na literalnej wykładni prawa, oficjalnych interpretacjach ministerialnych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych.”
Algorytm wskazuje również, że OPS, SKO i WSA często interpretują przepisy niezgodnie z ich literalnym brzmieniem, a moje raporty ujawniają systemowe błędy administracji. To niezależna ocena, która potwierdza, że problem nie leży w ustawie, lecz w sposobie jej stosowania.
6. Wnioski dla pracowników OPS
Pracownik OPS nie może czuć się bezpiecznie, jeśli:
- działa „jak zawsze”,
- stosuje kryteria,
- dzieli kwoty po równo,
- ignoruje ustawę,
- liczy świadczenia, które nie są dochodem,
- obciąża wnuków,
- nie bada sytuacji.
Bo to nie jest „praktyka”.
To jest czyn zabroniony.
7. Wnioski dla SKO i WSA
Utrzymanie decyzji przez SKO lub oddalenie skargi przez WSA:
- nie legalizuje czynu,
- nie usuwa odpowiedzialności,
- nie chroni urzędnika,
- nie zamyka drogi do postępowania karnego.
Najważniejsze zdanie artykułu
Pracownik OPS nie odpowiada za decyzję — odpowiada za czyn.
A czyn sprzeczny z ustawą może być przestępstwem, niezależnie od tego, co zrobi SKO czy WSA.
