Michał Asman – niezależny analityk ustawy o pomocy społecznej, autor raportów o nieprawidłowościach w OPS i SKO, publicysta OPS.pl. 
Od 2024 r. prowadzę systemowe analizy dotyczące odpłatności za DPS, wywiadów środowiskowych oraz błędów proceduralnych w pomocy społecznej.

Specjalizuję się w wykładni kluczowych przepisów ustawy o pomocy społecznej  art.1, art.2, art.3, art.5, art.61 ust 1, art.61 ust 2, art 64, art.103 ust. 2,art. 107.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Moje publikacje ujawniają najczęstsze naruszenia prawa, w tym:
- Każda procedura w pomocy społecznej - w tym ustalanie odpłatności za DPS — musi bezwzględnie zaczynać się od trzech przepisów ustrojowych oraz ich oficjalnej wykładni. To one określają cel, misję i granice działania OPS. To one decydują, czy dalsze czynności urzędników są w ogóle legalne.

Art. 1 u.p.s. — ustawa określa zadania pomocy społecznej, rodzaje świadczeń, zasady ich udzielania, organizację systemu oraz tryb kontroli. To zamknięty katalog kompetencji, którego OPS nie może rozszerzać.
Art. 2 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna ma umożliwiać przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie je pogłębiać.
Art. 3 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny, umożliwiając im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Wykładnia MPiPS SPS‑023‑419/08 — umowa o odpłatność nie może doprowadzić rodziny do ubóstwa.

Jeśli OPS zaczyna od sztywnych kryteriów, tabel, dochodu współmałżonka lub „praktyki urzędu”, działa poza ustawą. Pominięcie fundamentów jest rażącym naruszeniem prawa pierwszego rzędu.
        -------------        ----------------------        --------------------      ------------------                ------------------
- błędne stosowanie kryteriów dochodowych zamiast art. 103 ust. 2 dochody do mozliwości,
 W pomocy społecznej sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tutaj „zstępni” i „wstępni” nie odnoszą się do całej rodziny, lecz wyłącznie do mieszkańca DPS. To fundamentalna różnica, którą OPS‑y od lat ignorują, próbując przenosić definicje z KRO na grunt ustawy o pomocy społecznej. Tymczasem u.p.s działa w zupełnie innym porządku prawnym - publicznym, a nie prywatnym - i posługuje się tymi pojęciamiw sposób techniczny, nie genealogiczny
przez mylenie alimentacji z odpłatnością administracyjną, art. 61 ust1.
 
Kolejność osób zobowiązanych (art. 61 ust. 1) Osoby zobowiązane do wniesienia opłaty za pobyt w DPS występują w następującej kolejności:
1.Mieszkaniec domuw przypadku osób małoletnich obowiązek spoczywa na przedstawicielu ustawowym z dochodów dziecka 
2.Małżonek mieszkańca.
3.zstępni to wyłącznie dzieci mieszkańca DPS przed wstępni to wyłącznie rodzice mieszkańca DPS
4..Gmina, z której osoba została skierowana do DPS – uczestniczy wyłącznie w przypadku, gdy osoby wymienione powyżej nie pokrywają pełnej odpłatności.

W ustawie nie ma żadnego przepisu obejmującego wnuki ani prawnuków.

- obciążanie wnuków bez podstawy prawnej,
- pomijanie art. 5 przy osobach mieszkających za granicą,
- nieprawidłowe prowadzenie wywiadów środowiskowych,
- błędne ustalanie katalogu osób zobowiązanych.

Moje analizy powinny być wykorzystywane zarówno w odwołaniach, jak i w sprawach kierowanych przeciwko pracownikom gminnym za przekroczenie uprawnień z prawa karnego (art. 231 k.k.), cywilnego (art. 417 k.c.) oraz przepisów k.p.a. do Prokuratury Krajowej, Okręgowej lub Regionalnej. Stanowią one materiał dowodowy wykazujący, że OPS, SKO i WSA świadomie wydają decyzje niezgodne z literalną wykładnią ustawy o pomocy społecznej, co umożliwia ich obalanie w postępowaniach. Jednocześnie obalają interpretacje MRPiPS, które mimo wieloletniej wiedzy o nieprawidłowościach celowo utrzymują nieprecyzyjne przepisy, tworząc przestrzeń do ich dowolnego, fiskalnego stosowania

Celem mojej pracy jest przywrócenie zgodności praktyki z literalną wykładnią ustawy oraz uporządkowanie procedur, które od lat budzą wątpliwości w pomocy społecznej.

Pobierz pliki


PETYCJA do Prezesów Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Polsce

2026-07-27 06:44:12, komentarzy: 0

PETYCJA do Prezesów Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Polsce w sprawie systemowego

problemu w orzecznictwie dotyczącym odpłatności za pobyt w DPS

 

Nadawca:

Michał Asman

 

, dnia 26.07.2026 r.

 

Adresaci (wysyłka zbiorowa — PREZESI WSA):

1. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4,

00-013 Warszawa

2. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10,

31-511 Kraków

3. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku al. Zwycięstwa

16/17, 80-219 Gdańsk

4. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ul. Ratajczaka 10/12,

61-815 Poznań

5. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ul. Św. Mikołaja

78/79, 50-126 Wrocław

6. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa Stefana

Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice

7. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ul. Kraszewskiego

4, 35-016 Rzeszów

8. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ul. H.

Sienkiewicza 84, 15-005 Białystok

9. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ul. Emilii Plater 1,

10-562 Olsztyn

10. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ul. Staromłyńska 10,

70-561 Szczecin

11. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ul. Prosta 10, 25-366

Kielce

12. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ul. Kośnego 70, 45-372

Opole

13. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ul. Piotrkowska 135,

90-434 Łódź

14. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ul. M.

Curie-Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin

15. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim ul.

Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski

 

 

PETYCJA

 

Szanowni Państwo Prezesi,

na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o petycjach zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie

działań analitycznych i sygnalizacyjnych dotyczących systemowego problemu w

orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu

Administracyjnego w sprawach odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Petycja dotyczy błędnej, utrwalonej od lat wykładni art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy

społecznej, która prowadzi do:

• pomijania zstępnych pierwszego stopnia,

• obciążania wnuków, którzy nie występują w art. 61 ust. 1 u.p.s.,

• stosowania argumentacji alimentacyjnej w postępowaniu administracyjnym,

• nielegalnego rozszerzania katalogu osób zobowiązanych,

• ignorowania przepisów ustrojowych: art. 1, art. 2 i art. 3 u.p.s.,

• pomijania wykładni MPiPS SPS 023 419/08,

• pomijania stanowiska Komisji Europejskiej z 2026 r.

I. Istota problemu

Art. 61 ust. 2 u.p.s. jest od lat interpretowany odwrotnie niż wynika to z jego treści i funkcji.

Przepis ten:

• nie ustala osoby zobowiązanej,

• nie ustala wysokości opłaty,

• nie jest taryfikatorem alimentacyjnym,

• nie może być stosowany jak Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Jego jedyną funkcją jest ochrona rodziny osoby zobowiązanej przed pogorszeniem

sytuacji życiowej.

W praktyce jednak jest traktowany jak „taryfikator alimentacyjny”, co prowadzi do

stosowania logiki prawa rodzinnego w postępowaniu administracyjnym — mimo że ustawa o

pomocy społecznej jest ustawą publicznoprawną.

II. Skutki błędnej wykładni

W orzecznictwie pojawiają się rozstrzygnięcia, w których:

• pomija się syna mieszkanki DPS,

• obciąża się wnuka,

• uzasadnienie opiera się na „powinności rodzinnej”,

• nie analizuje się art. 1–3 u.p.s.,

• nie bada się realnych możliwości finansowych rodziny (art. 103 ust. 2 u.p.s.),

• stosuje się kryteria dochodowe jak w zasiłkach.

Przykładem błędnej wykładni jest wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. I OSK

1375/22, w którym utrzymano obciążenie wnuka mimo żyjącego syna mieszkanki DPS.

Warto podkreślić, że:

• wnuk nie występuje w ustawie o pomocy społecznej jako osoba zobowiązana,

• katalog osób zobowiązanych z art. 61 ust. 1 u.p.s. ma charakter zamknięty,

• ustawa wymienia wyłącznie: mieszkańca, małżonka, zstępnych dzieci ( rodzica

mieszkańca DPS) przed wstępnymi (czyli rodziców nieletnich dzieci mieszkańców

DPS), oraz gminę,

• na tym katalog się kończy — nie obejmuje wnuków, kuzynów, rodzeństwa ani

żadnych dalszych krewnych.

Obciążenie wnuka jest zatem:

• bezprawnym rozszerzeniem katalogu osób zobowiązanych,

• naruszeniem art. 61 ust. 1 u.p.s.,

• naruszeniem zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji),

• naruszeniem art. 1–3 u.p.s.,

• naruszeniem wykładni MPiPS SPS 023 419/08,

• naruszeniem art. 103 ust. 2 u.p.s.,

• oraz naruszeniem zakazu dyskryminacji migrantów wskazanego przez Komisję

Europejską (2026).

Wyrok NSA I OSK 1375/22 jest więc przykładem systemowego błędu interpretacyjnego,

który wymaga pilnej analizy ze strony Prezesów WSA oraz sygnalizacji problemu do

Naczelnego Sądu Administracyjnego.

III. Załączniki (komplet materiałów)

1. Alimentacja DPS-owa to mit

2. Odpłatność za DPS: możliwości znikają, kryteria rządzą

3. Publicznoprawny fikołek: 16 lat zniekształcania art. 61 ust. 1

4. Samouk kontra system: błędna interpretacja MRPiPS

5. Art. 5 u.p.s. – zasada terytorialności

6. Art. 103 ust. 2 ignorowany w całej Polsce

7. Stanowisko Komisji Europejskiej EMPL.D.2/DB/DK (2026)

8. Odpowiedź na pismo KE

9. Zestawienie przepisów ustawy o pomocy społecznej

10. DPS i prawo: wystąpienia do SKO i NSA

11. Systemowy układ fiskalny państwa, gmin i sądów

12. Dlaczego nie możesz płacić za dziadków

13. Rodzina nie jest winna. Osoba w DPS nie jest winna. Winne jest państwo

 

IV. Wniosek petycji

 

Wnoszę o:

1. podjęcie analizy systemowej przedstawionego problemu,

2. uwzględnienie literalnej wykładni ustawy o pomocy społecznej,

3. ocenę praktyki rozszerzania katalogu osób zobowiązanych,

4. ocenę stosowania alimentacji w postępowaniu administracyjnym,

5. rozważenie potrzeby uchwały interpretacyjnej,

6. sygnalizację problemu do NSA,

7. przywrócenie zgodności orzecznictwa z art. 1–3, art. 61 i art. 103 ust. 2 u.p.s.

Problem ma charakter ogólnokrajowy i dotyczy tysięcy rodzin, które są obciążane

obowiązkami, których ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje.

 

Z wyrazami szacunku,

Michał Asman

 

Moje artykuły na OPS.pl: https://ops.pl/kategoria/publicystyka-opinia-autora/

Raport systemowy: https://michal-asman.manifo.com/raport-naduzyc-ops-sko-oraz-sadow-

administracyjnych

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Ustawa, która miała chronić, została w praktyce przekształcona w narzędzie fiskalne. Ustawa o pomocy społecznej została napisana tak, aby spełniać wymogi Konstytucji i prawa unijnego, jednak ustawodawca nie zapewnił gminom środków na realizację jej zadań. W efekcie powstała przestrzeń, w której przez lata rozwijał się nieformalny układ interpretacyjny. Literalne brzmienie ustawy pozostawało w cieniu, a praktyka urzędnicza zaczęła żyć własnym życiem. Z czasem to właśnie ta praktyka — a nie ustawa — stała się podstawą działania OPS‑ów, SKO oraz sądów administracyjnych. 
Akt prawny, który miał chronić rodzinę, został przekształcony w narzędzie fiskalne, które przez szesnaście lat drenowało rodziny zamiast je wspierać.​

Moje publikacje na OPS.pl
Pełna lista artykułów, analiz i raportów dostępna jest tutaj:

• organ musi badać możliwości,
• nie wolno ustalać opłaty wyłącznie na podstawie kryteriów,
• możliwości to sytuacja osobista, zdrowotna, rodzinna i majątkowa,
• pominięcie możliwości narusza art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.
NSA oddalił skargę SKO, które twierdziło, że wystarczy sam dochód.Sąd uznał to stanowisko za błędne.