PETYCJA do Prezesów Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Polsce w sprawie systemowego
problemu w orzecznictwie dotyczącym odpłatności za pobyt w DPS
Nadawca:
Michał Asman
, dnia 26.07.2026 r.
Adresaci (wysyłka zbiorowa — PREZESI WSA):
1. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4,
00-013 Warszawa
2. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10,
31-511 Kraków
3. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku al. Zwycięstwa
16/17, 80-219 Gdańsk
4. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ul. Ratajczaka 10/12,
61-815 Poznań
5. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ul. Św. Mikołaja
78/79, 50-126 Wrocław
6. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa Stefana
Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice
7. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ul. Kraszewskiego
4, 35-016 Rzeszów
8. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ul. H.
Sienkiewicza 84, 15-005 Białystok
9. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ul. Emilii Plater 1,
10-562 Olsztyn
10. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ul. Staromłyńska 10,
70-561 Szczecin
11. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ul. Prosta 10, 25-366
Kielce
12. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ul. Kośnego 70, 45-372
Opole
13. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ul. Piotrkowska 135,
90-434 Łódź
14. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ul. M.
Curie-Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin
15. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim ul.
Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski
PETYCJA
Szanowni Państwo Prezesi,
na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o petycjach zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie
działań analitycznych i sygnalizacyjnych dotyczących systemowego problemu w
orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu
Administracyjnego w sprawach odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Petycja dotyczy błędnej, utrwalonej od lat wykładni art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy
społecznej, która prowadzi do:
• pomijania zstępnych pierwszego stopnia,
• obciążania wnuków, którzy nie występują w art. 61 ust. 1 u.p.s.,
• stosowania argumentacji alimentacyjnej w postępowaniu administracyjnym,
• nielegalnego rozszerzania katalogu osób zobowiązanych,
• ignorowania przepisów ustrojowych: art. 1, art. 2 i art. 3 u.p.s.,
• pomijania wykładni MPiPS SPS 023 419/08,
• pomijania stanowiska Komisji Europejskiej z 2026 r.
I. Istota problemu
Art. 61 ust. 2 u.p.s. jest od lat interpretowany odwrotnie niż wynika to z jego treści i funkcji.
Przepis ten:
• nie ustala osoby zobowiązanej,
• nie ustala wysokości opłaty,
• nie jest taryfikatorem alimentacyjnym,
• nie może być stosowany jak Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Jego jedyną funkcją jest ochrona rodziny osoby zobowiązanej przed pogorszeniem
sytuacji życiowej.
W praktyce jednak jest traktowany jak „taryfikator alimentacyjny”, co prowadzi do
stosowania logiki prawa rodzinnego w postępowaniu administracyjnym — mimo że ustawa o
pomocy społecznej jest ustawą publicznoprawną.
II. Skutki błędnej wykładni
W orzecznictwie pojawiają się rozstrzygnięcia, w których:
• pomija się syna mieszkanki DPS,
• obciąża się wnuka,
• uzasadnienie opiera się na „powinności rodzinnej”,
• nie analizuje się art. 1–3 u.p.s.,
• nie bada się realnych możliwości finansowych rodziny (art. 103 ust. 2 u.p.s.),
• stosuje się kryteria dochodowe jak w zasiłkach.
Przykładem błędnej wykładni jest wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. I OSK
1375/22, w którym utrzymano obciążenie wnuka mimo żyjącego syna mieszkanki DPS.
Warto podkreślić, że:
• wnuk nie występuje w ustawie o pomocy społecznej jako osoba zobowiązana,
• katalog osób zobowiązanych z art. 61 ust. 1 u.p.s. ma charakter zamknięty,
• ustawa wymienia wyłącznie: mieszkańca, małżonka, zstępnych dzieci ( rodzica
mieszkańca DPS) przed wstępnymi (czyli rodziców nieletnich dzieci mieszkańców
DPS), oraz gminę,
• na tym katalog się kończy — nie obejmuje wnuków, kuzynów, rodzeństwa ani
żadnych dalszych krewnych.
Obciążenie wnuka jest zatem:
• bezprawnym rozszerzeniem katalogu osób zobowiązanych,
• naruszeniem art. 61 ust. 1 u.p.s.,
• naruszeniem zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji),
• naruszeniem art. 1–3 u.p.s.,
• naruszeniem wykładni MPiPS SPS 023 419/08,
• naruszeniem art. 103 ust. 2 u.p.s.,
• oraz naruszeniem zakazu dyskryminacji migrantów wskazanego przez Komisję
Europejską (2026).
Wyrok NSA I OSK 1375/22 jest więc przykładem systemowego błędu interpretacyjnego,
który wymaga pilnej analizy ze strony Prezesów WSA oraz sygnalizacji problemu do
Naczelnego Sądu Administracyjnego.
III. Załączniki (komplet materiałów)
1. Alimentacja DPS-owa to mit
2. Odpłatność za DPS: możliwości znikają, kryteria rządzą
3. Publicznoprawny fikołek: 16 lat zniekształcania art. 61 ust. 1
4. Samouk kontra system: błędna interpretacja MRPiPS
5. Art. 5 u.p.s. – zasada terytorialności
6. Art. 103 ust. 2 ignorowany w całej Polsce
7. Stanowisko Komisji Europejskiej EMPL.D.2/DB/DK (2026)
8. Odpowiedź na pismo KE
9. Zestawienie przepisów ustawy o pomocy społecznej
10. DPS i prawo: wystąpienia do SKO i NSA
11. Systemowy układ fiskalny państwa, gmin i sądów
12. Dlaczego nie możesz płacić za dziadków
13. Rodzina nie jest winna. Osoba w DPS nie jest winna. Winne jest państwo
IV. Wniosek petycji
Wnoszę o:
1. podjęcie analizy systemowej przedstawionego problemu,
2. uwzględnienie literalnej wykładni ustawy o pomocy społecznej,
3. ocenę praktyki rozszerzania katalogu osób zobowiązanych,
4. ocenę stosowania alimentacji w postępowaniu administracyjnym,
5. rozważenie potrzeby uchwały interpretacyjnej,
6. sygnalizację problemu do NSA,
7. przywrócenie zgodności orzecznictwa z art. 1–3, art. 61 i art. 103 ust. 2 u.p.s.
Problem ma charakter ogólnokrajowy i dotyczy tysięcy rodzin, które są obciążane
obowiązkami, których ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje.
Z wyrazami szacunku,
Michał Asman
Moje artykuły na OPS.pl: https://ops.pl/kategoria/publicystyka-opinia-autora/
Raport systemowy: https://michal-asman.manifo.com/raport-naduzyc-ops-sko-oraz-sadow-
administracyjnych