Michał Asman – niezależny analityk ustawy o pomocy społecznej, autor raportów o nieprawidłowościach w OPS i SKO, publicysta OPS.pl. 
Od 2024 r. prowadzę systemowe analizy dotyczące odpłatności za DPS, wywiadów środowiskowych oraz błędów proceduralnych w pomocy społecznej.

Specjalizuję się w wykładni kluczowych przepisów ustawy o pomocy społecznej  art.1, art.2, art.3, art.5, art.61 ust 1, art.61 ust 2, art 64, art.103 ust. 2,art. 107.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Moje publikacje ujawniają najczęstsze naruszenia prawa, w tym:
- Każda procedura w pomocy społecznej - w tym ustalanie odpłatności za DPS — musi bezwzględnie zaczynać się od trzech przepisów ustrojowych oraz ich oficjalnej wykładni. To one określają cel, misję i granice działania OPS. To one decydują, czy dalsze czynności urzędników są w ogóle legalne.

Art. 1 u.p.s. — ustawa określa zadania pomocy społecznej, rodzaje świadczeń, zasady ich udzielania, organizację systemu oraz tryb kontroli. To zamknięty katalog kompetencji, którego OPS nie może rozszerzać.
Art. 2 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna ma umożliwiać przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie je pogłębiać.
Art. 3 ust. 1 u.p.s. — pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny, umożliwiając im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Wykładnia MPiPS SPS‑023‑419/08 — umowa o odpłatność nie może doprowadzić rodziny do ubóstwa.

Jeśli OPS zaczyna od sztywnych kryteriów, tabel, dochodu współmałżonka lub „praktyki urzędu”, działa poza ustawą. Pominięcie fundamentów jest rażącym naruszeniem prawa pierwszego rzędu.
        -------------        ----------------------        --------------------      ------------------                ------------------
- błędne stosowanie kryteriów dochodowych zamiast art. 103 ust. 2 dochody do mozliwości,
 W pomocy społecznej sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tutaj „zstępni” i „wstępni” nie odnoszą się do całej rodziny, lecz wyłącznie do mieszkańca DPS. To fundamentalna różnica, którą OPS‑y od lat ignorują, próbując przenosić definicje z KRO na grunt ustawy o pomocy społecznej. Tymczasem u.p.s działa w zupełnie innym porządku prawnym - publicznym, a nie prywatnym - i posługuje się tymi pojęciamiw sposób techniczny, nie genealogiczny
przez mylenie alimentacji z odpłatnością administracyjną, art. 61 ust1.
 
Kolejność osób zobowiązanych (art. 61 ust. 1) Osoby zobowiązane do wniesienia opłaty za pobyt w DPS występują w następującej kolejności:
1.Mieszkaniec domuw przypadku osób małoletnich obowiązek spoczywa na przedstawicielu ustawowym z dochodów dziecka 
2.Małżonek mieszkańca.
3.zstępni to wyłącznie dzieci mieszkańca DPS przed wstępni to wyłącznie rodzice mieszkańca DPS
4..Gmina, z której osoba została skierowana do DPS – uczestniczy wyłącznie w przypadku, gdy osoby wymienione powyżej nie pokrywają pełnej odpłatności.

W ustawie nie ma żadnego przepisu obejmującego wnuki ani prawnuków.

- obciążanie wnuków bez podstawy prawnej,
- pomijanie art. 5 przy osobach mieszkających za granicą,
- nieprawidłowe prowadzenie wywiadów środowiskowych,
- błędne ustalanie katalogu osób zobowiązanych.

Moje analizy powinny być wykorzystywane zarówno w odwołaniach, jak i w sprawach kierowanych przeciwko pracownikom gminnym za przekroczenie uprawnień z prawa karnego (art. 231 k.k.), cywilnego (art. 417 k.c.) oraz przepisów k.p.a. do Prokuratury Krajowej, Okręgowej lub Regionalnej. Stanowią one materiał dowodowy wykazujący, że OPS, SKO i WSA świadomie wydają decyzje niezgodne z literalną wykładnią ustawy o pomocy społecznej, co umożliwia ich obalanie w postępowaniach. Jednocześnie obalają interpretacje MRPiPS, które mimo wieloletniej wiedzy o nieprawidłowościach celowo utrzymują nieprecyzyjne przepisy, tworząc przestrzeń do ich dowolnego, fiskalnego stosowania

Celem mojej pracy jest przywrócenie zgodności praktyki z literalną wykładnią ustawy oraz uporządkowanie procedur, które od lat budzą wątpliwości w pomocy społecznej.

Pobierz pliki


Kiedy żądać korekty not za DPS? Przykład z forum OPS.pl

2026-05-09 13:33:22, komentarzy: 0

Na forum OPS.pl pojawiła się sprawa, która pokazuje, jak często OPS-y i DPS-y mylą podstawowe zasady odpłatności za pobyt. Mieszkaniec opuścił DPS 18 lutego, ale decyzja uchylająca skierowanie i odpłatność została wydana dopiero w kwietniu. DPS twierdził, że „trzymał miejsce” i dlatego należy mu się odpłatność aż do miesiąca wydania decyzji. To przykład praktyki, która nie ma żadnego oparcia w ustawie.

 


 

Fakty sprawy: pobyt zakończony, decyzja później

 

Z opisu pracownika OPS wynika, że mieszkaniec:

 

  • został umieszczony w DPS 27 stycznia,
  • opuścił placówkę 18 lutego,
  • od tego dnia nie korzystał z usług,
  • postępowanie o uchylenie skierowania i odpłatności zakończyło się dopiero w kwietniu,
  • uchylenie orzeczono z mocą wsteczną — od 18 lutego.

 

DPS argumentował, że „ponosił koszty” i „trzymał miejsce”, więc opłata powinna obowiązywać do kwietnia. To stanowisko jest sprzeczne z ustawą.


 

Odpłatność dotyczy tylko faktycznego pobytu

 

Art. 59 ustawy o pomocy społecznej mówi jednoznacznie:
odpłatność dotyczy faktycznie świadczonych usług.

 

Jeżeli mieszkaniec:

 

  • nie przebywał w DPS,
  • nie korzystał z opieki,
  • nie był żywiony ani pielęgnowany,

to nie ma podstawy prawnej do naliczania opłat po tej dacie.

 

W tej sprawie graniczną datą jest 18 lutego.

 


 

Uchylenie z mocą wsteczną — co to oznacza?

 

Decyzja uchylająca skierowanie i odpłatność została wydana w kwietniu, ale organ wyraźnie wskazał, że obowiązuje od 18 lutego.

 

To oznacza:

 

  • od tej daty nie ma skierowania,
  • od tej daty nie ma odpłatności,
  • od tej daty DPS nie ma prawa naliczać kosztów.

 

Data wydania decyzji nie ma tu znaczenia.

Znaczenie ma data skutku prawnego.


 

„Trzymanie miejsca” nie istnieje w ustawie

Argument DPS, że „trzymał miejsce” i „ponosił koszty”, jest zrozumiały emocjonalnie, ale nie ma żadnego oparcia w prawie.

 

W ustawie o pomocy społecznej nie istnieje:

 

  • opłata za gotowość,
  • opłata za rezerwację łóżka,
  • opłata za blokadę miejsca,
  • opłata za „koszty organizacyjne”.

 

DPS może pobierać opłatę wyłącznie za faktycznie świadczone usługi.

 

Po 18 lutego usług nie świadczył.


 

Od kiedy żądać korekty not?

 

Odpowiedź jest jednoznaczna:

 

OPS powinien żądać korekty not od 18 lutego 2026 r.

Nie od kwietnia.
Nie od miesiąca wydania decyzji.


Tylko od dnia faktycznego opuszczenia DPS.

To jedyna prawidłowa interpretacja, zgodna z ustawą i logiką odpłatności.


 

Wniosek: prawo jest jasne, praktyka nie

Sprawa z forum OPS.pl pokazuje, jak często DPS-y próbują rozszerzać swoje uprawnienia poza ustawę, a OPS-y nie wiedzą, jak reagować. Tymczasem zasada jest prosta:

 

odpłatność kończy się w dniu faktycznego opuszczenia DPS.
Jeśli decyzja uchyla skierowanie z mocą wsteczną — DPS musi skorygować noty.

 

W tej sprawie korekta powinna obejmować okres od 18 lutego.
I to jest jedyne rozwiązanie zgodne z prawem.


 

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Ustawa, która miała chronić, została w praktyce przekształcona w narzędzie fiskalne. Ustawa o pomocy społecznej została napisana tak, aby spełniać wymogi Konstytucji i prawa unijnego, jednak ustawodawca nie zapewnił gminom środków na realizację jej zadań. W efekcie powstała przestrzeń, w której przez lata rozwijał się nieformalny układ interpretacyjny. Literalne brzmienie ustawy pozostawało w cieniu, a praktyka urzędnicza zaczęła żyć własnym życiem. Z czasem to właśnie ta praktyka — a nie ustawa — stała się podstawą działania OPS‑ów, SKO oraz sądów administracyjnych. 
Akt prawny, który miał chronić rodzinę, został przekształcony w narzędzie fiskalne, które przez szesnaście lat drenowało rodziny zamiast je wspierać.​

Moje publikacje na OPS.pl
Pełna lista artykułów, analiz i raportów dostępna jest tutaj:

• organ musi badać możliwości,
• nie wolno ustalać opłaty wyłącznie na podstawie kryteriów,
• możliwości to sytuacja osobista, zdrowotna, rodzinna i majątkowa,
• pominięcie możliwości narusza art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.
NSA oddalił skargę SKO, które twierdziło, że wystarczy sam dochód.Sąd uznał to stanowisko za błędne.