W ostatnich tygodniach przeanalizowałem kilkanaście stron OPS‑ów i GOPS‑ów w całej Polsce. Dwa przykłady — KCUS Krotoszyn i GOPS Przywidz — pokazują, jak głęboko zakorzenione są błędne interpretacje ustawy o pomocy społecznej. To nie są drobne pomyłki. To są systemowe błędy, które wprowadzają obywateli w błąd i prowadzą do bezprawnych obciążeń rodzin.
1. Mit 300% jako warunek opłaty — powielany wszędzie
Na obu stronach pojawia się zdanie: „Rodzina płaci, jeśli dochód przekracza 300% kryterium.”
To jest nieprawda. Art. 103 ust. 2 nie zawiera progów, nie odwołuje się do art. 8, nie mówi o 300%, nie mówi o kryteriach. To mit powstały przez pomylenie dwóch różnych przepisów.
2. Kryteria stosowane jako pierwszy krok — sprzeczne z ustawą
OPS-y opisują procedurę tak:
- sprawdzamy dochód,
- sprawdzamy 300%,
- ustalamy opłatę.
To odwrócenie procedury. Prawidłowo:
- możliwości (art. 103 ust. 2),
- dopiero potem kryteria,
- porównanie możliwości z kryteriami.
3. Całkowite pominięcie art. 103 ust. 2
Na stronach brakuje informacji o obowiązku ustalenia opłaty w drodze umowy, obowiązku badania możliwości, kosztach życia, kosztach życia za granicą, obciążeniach rodzinnych, zasadzie ochrony rodziny przed ubóstwem.
4. Błędne stosowanie art. 61 ust. 2d
OPS-y stosują zasadę: „Po wniesieniu opłaty musi zostać 300% kryterium.”
To nieprawidłowe, bo art. 61 ust. 2d dotyczy tylko decyzji, tylko osób mających możliwości, nie dotyczy umowy, nie dotyczy osób za granicą, nie dotyczy osób bez możliwości.
5. Brak informacji o osobach mieszkających za granicą
OPS-y nie informują, że:
- dochodu osoby mieszkającej za granicą nie wolno przeliczać na PLN,
- możliwości muszą być liczone w tej samej walucie co koszty,
- koszty życia za granicą są 2–4 razy wyższe.
6. Pominięcie wykładni i orzecznictwa
Brak SPS‑023‑419/08, brak wyroku NSA I OSK 1620/22, brak zasady ochrony rodziny przed ubóstwem.
7. Wniosek
OPS-y powielają mity, mieszają przepisy, ignorują art. 103 ust. 2, stosują kryteria zamiast możliwości, wprowadzają obywateli w błąd, obciążają rodziny ponad ich możliwości. To systemowy chaos wymagający korekty na poziomie ministerstwa.
